Samenwerking tussen China en België op het vlak van duurzame energie

Duurzame energie is niet langer alleen een hoeksteen van het klimaatbeleid, maar ook een strategische motor voor industriële concurrentiekracht, technologisch leiderschap en energiezekerheid. Voor zowel China als België wordt een nauwere samenwerking op dit vlak steeds vaker gezien als zowel een economische opportuniteit als een strategische noodzaak.

Complementaire sterktes voor samenwerking

Groene energie en de zakelijke relaties die hieruit voortvloeien, nemen een steeds centralere plaats in binnen de samenwerking tussen China en België. België beschikt over unieke troeven op verschillende domeinen, waaronder havenlogistiek, energie-infrastructuur en technologische innovatie. China beschikt op zijn beurt over sterke capaciteiten op het vlak van de productie van apparatuur voor nieuwe energie en over bijzonder goed ontwikkelde toeleveringsketens. In een wereld die wordt gekenmerkt door de energietransitie, klimaatuitdagingen en geopolitieke onzekerheid, zijn platformen die dialoog, samenwerkingen en innovatie bevorderen belangrijker dan ooit.

China’s energietransitie: van uitstootpiek naar wereldwijd leiderschap

De energietransitie van China vindt plaats op een ongeziene schaal en aan een ongezien tempo. China werd lange tijd beschouwd als de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, maar heeft inmiddels een belangrijk keerpunt bereikt. Het steenkoolverbruik begint te stabiliseren en er zijn sterke aanwijzingen dat de CO₂-uitstoot structureel haar piek heeft bereikt, in plaats van dat dit slechts een tijdelijk gevolg is van een economische vertraging. Deze ontwikkeling is het resultaat van een doelbewuste en centraal gecoördineerde strategie.

Elk jaar installeert China meer capaciteit voor hernieuwbare energie dan de rest van de wereld samen. Vandaag is het land goed voor bijna twee derde van alle nieuw toegevoegde wereldwijde wind- en zonne-energiecapaciteit. Grootschalige investeringen in windenergie, zonne-energie, batterijopslag, elektrische voertuigen, netwerkinfrastructuur en de elektrificatie van de industrie hervormen het Chinese energiesysteem ingrijpend. Tegelijkertijd elektrificeert China systematisch belangrijke delen van zijn economie, van transport en zware industrie tot gebouwverwarming, terwijl ook de elektriciteitsvoorziening zelf geleidelijk verder wordt verduurzaamd.

Deze dubbele aanpak, waarbij snelle elektrificatie wordt gecombineerd met de opwekking van duurzame energie, creëert een krachtig cumulatief effect. Naarmate toepassingen op basis van fossiele brandstoffen worden vervangen door elektrische alternatieven en de elektriciteitsproductie zelf groener wordt, beginnen de emissies sneller te dalen. Naast het terugdringen van de uitstoot versterkt deze strategie ook de energiezekerheid, doordat de afhankelijkheid van ingevoerde olie en gas afneemt.

Duurzame energie als industriële strategie

China’s transitie naar duurzame energie is nauw verbonden met zijn industriële ontwikkeling. Door elektrische voertuigen, batterijen, zonnepanelen, windturbines en aanverwante technologieën wereldwijd competitief te maken, heeft China volledig nieuwe industriële ecosystemen gecreëerd. Het land domineert vandaag grote delen van de wereldwijde toeleveringsketen voor schone energie, waaronder productiecapaciteit en de verwerking van kritieke grondstoffen. Deze dominante positie biedt voordelen op het vlak van efficiëntie en schaalgrootte, maar roept wereldwijd ook terechte vragen op over diversificatie, veerkracht en de langetermijnverbondenheid van mondiale toeleveringsketens.

Dit leiderschap heeft China ook in staat gesteld om technologieën voor duurzame energie wereldwijd te exporteren, waardoor het land is uitgegroeid tot een belangrijke motor achter de mondiale energietransitie. Tegelijkertijd heeft dit in andere regio’s bezorgdheid gewekt over overcapaciteit, de concentratie van toeleveringsketens en de concurrentiekracht van de industrie. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van dialoog en samenwerking om eerlijke concurrentie, veerkrachtige toeleveringsketens en wederzijds economisch voordeel te waarborgen.

De sterktes van België op het vlak van duurzame energie en internationale samenwerking

België speelt, ondanks zijn beperkte geografische omvang, een belangrijke rol in de Europese energietransitie. Het land is uitgegroeid tot een wereldleider op het vlak van offshore windenergie en behoort tot de internationale koplopers wat betreft geïnstalleerde capaciteit. Verdere uitbreiding wordt verwacht nu België nauw samenwerkt met de buurlanden rond de Noordzee aan de ontwikkeling van een geïntegreerd offshore elektriciteitsnetwerk.

Naast de productie van hernieuwbare elektriciteit heeft België blijk gegeven van een sterke inzet voor grensoverschrijdende energiesamenwerking. Samenwerkingen met Nederland, Duitsland en Frankrijk hebben de bevoorradingszekerheid van gas versterkt en bijgedragen aan een grotere regionale energieveerkracht. Tegelijkertijd kent België een sterke groei in het gebruik van elektrische voertuigen en blijft het investeren in de modernisering van zijn energie-infrastructuur.

Er blijven echter uitdagingen bestaan, met name op het vlak van het sneller terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen en het aanpakken van de hoge energiekosten waarmee de Belgische industrie wordt geconfronteerd. Energie-intensieve sectoren spelen een cruciale rol in de Belgische economie, vooral in Vlaanderen, en hebben behoefte aan langetermijnzekerheid op beleidsvlak om te kunnen investeren in decarbonisatie, terwijl ze tegelijkertijd hun internationale concurrentiekracht behouden.

Kansen voor samenwerking tussen China en België

De complementaire sterktes van China en België bieden een solide basis voor verdere samenwerking. China beschikt over schaalgrootte, sterke productiecapaciteiten en snel evoluerende technologieën. België brengt dan weer hoogwaardige ingenieurskennis, expertise in offshore-energie, ervaring binnen het Europese regelgevingskader en een sterke traditie van internationale samenwerking mee.

Mogelijke domeinen voor samenwerking zijn technologieën voor hernieuwbare energie, energieopslag, waterstoftoepassingen, slimme energienetten en oplossingen voor de decarbonisatie van de industrie. Nu Europa nieuwe beleidsinstrumenten invoert, zoals mechanismen voor koolstofbeprijzing en koolstofgrenscorrecties, om klimaatdoelstellingen en eerlijke concurrentie te ondersteunen, wordt de dialoog met Chinese partners nog belangrijker. In een wereldmarkt die wordt gekenmerkt door geopolitieke onzekerheid en economische volatiliteit, nemen veerkrachtige en duurzame toeleveringsketens een steeds centralere plaats in binnen de energietransitie.

Toekomstperspectief

De transitie naar een groene, koolstofarme economie is één van de bepalende uitdagingen én kansen van onze tijd. China’s grootschalige energietransformatie en België’s leiderschap op het vlak van offshore windenergie en internationale energiesamenwerking illustreren twee verschillende, maar complementaire trajecten naar een gemeenschappelijk doel.